Cirkel van invloed

Als arts of medisch specialist heb je vaak het gevoel dat je weinig kunt veranderen aan de zorg. Toch geloof ik dat álle verandering begint met één simpele stap: kiezen waar je wél invloed op uitoefent. Die stap bepaalt of je geleefd wordt door het systeem óf dat je zelf de regie pakt. 

De cirkel van invloed is hét kompas hiervoor. Niet als abstract model, maar als spiegel: wat kost jou nu energie zonder dat het echt iets oplevert en waar kun je vandaag een verschil maken?

Ik heb heel veel voorbeelden van artsen die hun hart volgen & de regie nemen, waardoor ze  echt beweging creëren. De zorg verandert niet door één grote ingreep, maar door talloze kleine keuzes in de juiste richting. Dáár begint werkgeluk. Dáár begint bevlogenheid. Dáár begint systeemverandering.

“Never underestimate the power of a small group of committed people to change the world. In fact, it is the only thing that ever has.” ~ Margaret Mead

Cirkel van invloed Covey

Stephen Covey introduceerde de cirkel van invloed in zijn boek The 7 Habits of Highly Effective People (1989). Hij onderscheidde twee gebieden:

Wat houdt het model in?

• De cirkel van betrokkenheid bevat alles waar je je druk over maakt of waar je je zorgen om maakt (zaken die je raken, in je hoofd meespelen, op je hart liggen. Denk aan beleid in je ziekenhuis, wachtlijsten, oplopende werkdruk, regelgeving, maatschappelijke omstandigheden). 
• Binnen die kring ligt de cirkel van invloed: de kleinere zone waarin jij daadwerkelijk iets kunt betekenen (je eigen gedrag, keuzes, communicatie, houding).

Covey stelt dat wanneer we ons aandacht en energie richten op de cirkel van invloed (in plaats van te blijven hangen in wat buiten onze macht ligt) we proactief worden, meer effectiviteit ervaren, en geleidelijk onze invloed vergroten.

Dat is de kern: niet blijven klagen over wat anders moet, maar juist handelen op wat wél kan.

Cirkel van invloed en betrokkenheid

Als arts ben je vaak diep betrokken… bij je patiënten, bij kwaliteit van zorg, bij je team, bij je eigen idealen. Die betrokkenheid is waardevol: het toont compassie, professionaliteit, betrokkenheid. Maar als de cirkel van betrokkenheid groot is en je cirkel van invloed klein voelt, ontstaat vaak frustratie, onmacht en uitputting.

Denk aan situaties zoals:

• druk roosteren, overvolle agenda’s, administratieve belasting
• besluitvorming op hoger niveau die voorbij gaat aan hoe jij wilt werken
• patiëntenzorg met hoge werkdruk en beperkt draagvlak voor verbetering

Het is verleidelijk om energie te steken in je opwinden over alles waar je je zorgen over maakt. Je wilt dan het “systeem”, beleid, regels veranderen. Maar uiteindelijk vreet dat mentale en emotionele energie, zonder dat je iets wezenlijks verandert.

Met het model van Covey kun je leren: welke elementen in jouw zorgpraktijk ZIJN onderdeel van je cirkel van invloed en welke niet? Door dat te onderscheiden voorkom je dat je energievreters voedt, en richt je focus op wat écht invloed heeft.

Binnen jouw cirkel van invloed liggen namelijk veel meer mogelijkheden dan je dagelijkse automatische piloot laat zien. Denk aan:

• de keuze hoe je een gesprek voert
• het bespreekbaar maken van teamdynamiek
• het doen van een concreet voorstel
• het anders organiseren van je spreekuur
• het aangeven van je grenzen
• het kiezen voor rust of reflectie, ook al is het in kleine momenten
• het starten van een microverbetering

Wanneer artsen vanuit deze kleine acties denken, verschuift de focus van “waar ik geen invloed op heb” naar “wat ik wél kan”. En juist dát verandert niet alleen jezelf, maar ook jouw omgeving.

Cirkel van betrokkenheid en invloed

In de zorg bestaat je werkomgeving vaak uit meerdere lagen: je eigen spreekuur, je team, afdeling, ziekenhuis, beroepsgroep, zorgnetwerk. Dat betekent dat je niet maar één cirkel hebt, maar meerdere “cirkels van invloed”.

• Individuele cirkel: jouw eigen handelen, communicatie, houding, keuzes.
• Team-/afdelingscirkel: werkwijze, samenwerking, communicatie binnen je directe team.
• Organisatiecirkel: voorstellen voor procesverbetering, kwaliteitsinitiatieven, kleine cultuurveranderingen.
• Netwerk-/systeemcirkel: samenwerking met ketenpartners, bijdragen aan beleid, kwaliteitsprojecten op grotere schaal.

Elke laag biedt mogelijkheden. En: focus je consequent op wat je wél kan beïnvloeden, dan breid je niet alleen je individuele cirkel uit, maar ook je invloed op team, organisatie en netwerk. Zo bouw je geleidelijk aan aan een groter, collectief draagvlak voor verbetering.

De kracht schuilt in het bewust onderscheid blijven maken tussen de cirkel van betrokkenheid en cirkel van invloed. 

De cirkel van betrokkenheid geeft richting. Waar jij passie voor voelt, waar je je zorgen over maakt, wat je graag anders wilt zien.

De cirkel van invloed geeft handelingsruimte. Daar waar je daadwerkelijk stappen kunt zetten.

Wanneer betrokkenheid groter is dan je invloed (en dat is in de zorg vaak zo) voelt dat vermoeiend. Maar de sleutel is: invloed groeit zodra je ernaar handelt. Ik zie het voortdurend gebeuren: een arts die in een teamoverleg een ander soort vraag stelt, creëert een nieuw gesprek. Een aios die durft aan te geven wat zij nodig heeft, zet een andere toon. Een specialist die het voortouw neemt in kleine procesverbeteringen, inspireert anderen om mee te doen.

Zo verschuiven de cirkels van invloed van individuen naar collectieve beweging.

Cirkel van invloed mindset

De cirkel van invloed mindset is een manier van kijken die je dagelijks kunt trainen:

• van reageren naar kiezen
• van ‘het is nu eenmaal zo’ naar ‘welke kleine stap kan ik wél zetten?’
• van systeemdenken naar menselijk handelen
• van wachten op toestemming naar handelen vanuit professionele waarden
• van slachtofferschap naar regie

Zodra je vanuit deze bril kijkt, merk je hoe vaak je wel degelijk iets kunt beïnvloeden: hoe je communiceert, hoe je prioriteert, hoe je grenzen stelt, hoe je samenwerkt.

En precies dát is waar de nascholingen van mpowr op gericht zijn, want in iedere arts zit een leider! En artsen kunnen dit, en ze doen het al. Elke dag een beetje meer.

Cirkel van invloed oefening

Een praktische oefening die je vandaag al kunt gebruiken om je cirkel van invloed te vergroten:

Stap 1 – Schrijf op waar je je zorgen over maakt
Pak papier of je notitie-app en noteer alles wat je bezighoudt: werkdruk, administratieve last, wachtlijsten, roosters, organisatiecultuur, kwaliteit, samenwerking, tijdgebrek, patiëntenzorg, balans privé/werk, etc.

Stap 2 – Teken twee cirkels
Teken een grote cirkel (je cirkel van betrokkenheid) en daarbinnen een kleinere cirkel (je cirkel van invloed). Plaats alle zorgen die je hebt in de buitenste cirkel en markeer wat je wél kunt beïnvloeden in de binnenste.

Stap 3 – Kies één klein actie-punt
Kies iets wat binnen je cirkel van invloed ligt en wat je binnen 24–48 uur concreet kunt doen. Bijvoorbeeld:

• een gesprek voeren met een collega over taakverdeling
• een kleine suggestie doen op werkoverleg voor efficiëntie
• een moment voor jezelf plannen om te reflecteren of pauze te nemen
• een patiëntvriendelijk initiatief overdenken dat je gemakkelijk kunt implementeren

Stap 4 – Doe de actie en reflecteer
Voer de actie uit. Observeer wat het effect is op jezelf, je team, je werkgevoel. Reflecteer: voelde je je bewuster? Had je het gevoel invloed te hebben? Kreeg je energie?

Stap 5 – Herhaal dit wekelijks
Kleine stappen, herhaling, bewustzijn. Ze versterken elkaar. Na enige tijd zul je zien dat jouw cirkel van invloed groter voelt.

Het systeem, dat ben jij

De cirkel van invloed is geen tovermiddel. Maar het is een kompas. Een manier om steeds weer terug te keren naar wat werkelijk van jou is: hoe jij handelt, waar jij voor staat, en waar jij invloed uitoefent. Óók als die invloed klein voelt.

Wij geloven in de kracht van elke arts, elke huisarts, elke aios, elke medisch specialist. Wanneer je bewust kiest voor je cirkel van invloed  (en stap voor stap handelt) dan groeit niet alleen jouw regie. Dan groeit ook je capaciteit om verschil te maken: in je eigen praktijk, in je team, in je organisatie, in de zorg.

Dat vraagt moed. Het vraagt bewustzijn. En soms een andere manier van kijken dan wat lange tijd vanzelfsprekend was. Ik zie dagelijks hoe artsen in alle lagen van de zorg hun cirkel van invloed vergroten door te handelen vanuit wat klopt. 

Maar wat er vervolgens gebeurt, is veelzeggend. Wanneer artsen hun hart volgen en de regie pakken over hun handelen, groeit hun invloed. En wanneer die invloed groeit, beweegt het systeem mee. Niet omdat het systeem wordt aangepakt, maar omdat het van binnenuit verandert.

Het systeem is geen abstract geheel. Het bestaat uit mensen die dagelijks keuzes maken. Het systeem, dat ben jij.

En elke keer dat jij jouw cirkel van invloed in beweging zet, draag je bij aan een zorg die werkelijk anders kan worden. En daar geloven wij in!